ایران توانا

جزئيات روش جديد درمان بيماري هاي پوستي و چين و چروک با پيوند سلول هاي فيبروبلاست

محققان مرکز سلول درماني پژوهشکده رويان موفق شده اند با استفاده از سلول هاي فيبروبلاست، روش جديدي براي درمان انواع بيماري هاي پوستي ارائه کنند. در حال حاضر تنها يک شرکت آمريکايي دانش فني استفاده از اين روش جديد را در اختيار دارد و در واقع ايران دومين کشور جهان است که به اين امکان دست يافته است و محققان رويان اکنون به مرحله اي رسيده اند که در سطح عمومي به درمان بيماران با اين روش مي پردازند. دکتر سعيد شفيعيان، محقق علوم سلولي پژوهشکده رويان با اعلام اين مطلب اظهار داشت: اين شيوه درماني در پژوهشکده رويان انجام مي‎شود و تاکنون موفق شده ايم انواع امراض پوستي را با اين شيوه جديد درمان کنيم. وي با بيان اين که کشورهاي پيشرفته هنوز در تلاش براي دستيابي به اين شيوه هستند، گفت: تنها يک شرکت آمريکايي دانش فني اين روش درماني را در اختيار دارد و ايران دومين کشور جهان از اين حيث است.

وي در توضيح ماهيت سلول هاي فيبروبلاست گفت: سلول هاي فيبروبلاست در لايه مياني پوست وجود دارند که از سلول هاي مهم بافت پوست هستند و عمل اصلي آن ها ساخت رشته هاي کلاژن است، اين سلول هاويژگي بافت موجود در آن را دارند و در حفظ استحکام، دفاع، تبادل با لايه هاي سطحي و خون رساني به بافت ها از اهميت ويژه اي برخوردارند. اين رشته هاي پروتئيني ساختمان اصلي ظاهر و نيز قوام و کشساني پوست را تشکيل مي دهند.

در واقع سلول هاي فيبروبلاست، بخش توليدکننده اليافي هستند که حالت ارتجاعي پوست را برعهده دارد و نقش عمده اي را در سلامت پوست ايفا مي کند. اغلب منشاء اين سلول ها از مغز استخوان است. اين سلول ها در ناحيه اي از پوست که به وجود آن ها نياز است، به فيبروسيت تغيير شکل مي دهند. با گذشت زمان از ميزان توليد اين رشته ها کاسته مي شود و ظاهر جوان چهره از بين مي رود.

شفيعيان افزود: اين سلول ها کاربردهاي مختلف دارند و مي توان از آن ها به طور مستقيم در درمان بيماري هاي پوستي استفاده کرد. به عنوان نمونه مي توان در کاهش چين و چروک، بريدگي، سوختگي و پر کردن محل جوش هاي عميق صورت از سلول هاي فيبروبلاست استفاده کرد. سلول درماني در واقع پيوند سلول هاي «خويش منشاء» يا اتولوگ است. در اين روش، سلول هاي خود فرد تکثير و مجددا به محل مورد نظر تزريق مي شود.

محقق علوم سلولي پژوهشکده رويان درباره نحوه درمان بيماري ها با سلول هاي فيبروبلاست اظهار داشت: براي درمان بيماري هاي پوستي با پيوند سلول هاي فيبروبلاست، ابتدا از پشت گوش فرد، نمونه اي به اندازه ۳ يا ۴ ميلي متر گرفته مي شود. به اين دليل از پوست اين ناحيه استفاده مي شود که کمترين آسيب را از سوختگي هاي آفتاب و ديگر عوامل خارجي ديده است.

سپس سلول هاي مورد نظر از ساده ترين قسمت پوست که قسمت مياني آن است، جدا مي شود. پس از اين مرحله، سلول هاي فيبروبلاست در محيط آزمايشگاه کشت و به روش هاي مختلف در درمان بيماري هاي پوستي از آن ها استفاده مي شود. در واقع پس از حدود ۳ هفته، سلول ها با حجمي معادل ۲۰ ميليون عدد در ميلي متر آماده تزريق است. پس از تکثير سلول هاي فيبروبلاست، اگر بخواهيم به عنوان مثال از آن ها در کاهش چين و چروک صورت استفاده کنيم، سلول ها را در محل مورد نظر تزريق مي کنيم.

کاربرد ديگر اين سلول ها در از بين بردن جوشگاه هايي است که در اثر بريدگي، سوختگي و يا به دنبال بروز جوش هاي عميق، در صورت ايجاد شده است.

اين متخصص پوست اضافه کرد: براي درمان کاهش چين وچروک، يک بار نمونه برداري از پوست کفايت مي کند و ۳ بار تزريق انجام مي شود که هر تزريق نيز ۳ تا ۴ هفته يک بار صورت مي گيرد، پس از پايان اين دوره درمان، چين و چروک پوست کاهش مي يابد يا رفع مي شود. حداقل ماندگاري اين سلول ها ۵ سال و حداکثر بيش از ۱۰ سال است که اين زمان ماندگاري کافي است و نيازي براي تکرار تزريق ها وجود ندارد. هم اکنون امکان ارائه خدمت براي کاهش چين و چروک و يا بهبود محل جوش هايي که به صورت فرورفتگي در صورت باقي مانده است در پژوهشکده رويان فراهم شده است. هزينه درمان کاهش چين و چروک از ۱۵ ميليون ريال به بالا ست و اگر فرآيند انتقال سلول هاي فيبروبلاست در سنين ميانسالي آغاز شود، نتايج بهتري به همراه خواهد داشت.

وي ادامه داد: در درمان سوختگي ها هم، سلول هاي فيبروبلاست روي پوشش ها و حامل هاي مختلف و يا به همراه سلول هاي مختلف ديگر که در حقيقت لايه سطحي پوست هستند، به محل سوختگي منتقل مي شوند و پس از سپري شدن مرحله حاد سوختگي، محل داراي جراحت به طور قابل توجهي بهبود مي يابد. از سلول هاي فيبروبلاست علاوه بر درمان سوختگي، مي توان براي رفع آثار سوختگي هاي مزمن نيز استفاده کرد. در اين نوع سوختگي ها، محل ضايعه بدشکل شده و يا براي فرد محدوديت حرکتي ايجاد کرده است که با روش جديد از طريق انتقال سلول هاي فيبروبلاست به منطقه مورد نظر مي توان بيماري را تا ميزان زيادي درمان کرد و شاهد بهبود علايم در محل مورد نظر بود.

به گفته شفيعيان، از سلول هاي فيبروبلاست مي توان در درمان بيماري هاي ديگري هم استفاده کرد چرا که اين سلول ها قدرت تبديل شدن به سلول هايي را دارند که شبيه سلول هاي جنيني هستند و با بهره گيري از آن ها مي توان سلول هاي قلبي، سلول هاي مغزي و بقيه سلول هاي بدن را توليد کرد و از آن ها در درمان بيماري هايي مانند امراض قلبي عروقي بهره گرفت.اين محقق اضافه کرد: ۶ سال وقت صرف انجام اين پژوهش شده و نتايج آن در British Journal of Research منتشر شده است.