تدوين طرح ملي استفاده از گياه جاتروفا براي توليد سوخت پاک و بيابان زدايي

طرح ملي توليد سوخت از گياهان و کاهش روند بيابان زايي در کشور از سوي پژوهشگاه صنعت نفت تدوين شده است و در آينده نزديک به مجلس ارائه خواهد شد.ناهيد اعتمادي کارشناس ارشد محيط زيست پژوهشکده شيمي و پتروشيمي پژوهشگاه صنعت نفت با بيان اين مطلب اظهار داشت: اين طرح ملي از بيابان زدايي تا سوخت پاک نام دارد و پس از تصويب آن در مجلس با همکاري وزارت خانه هاي نفت، نيرو، جهاد کشاورزي، سازمان محيط زيست و همچنين بخش خصوصي اجرايي خواهد شد. اعتمادي در بيان جزئيات اين طرح ملي خاطرنشان کرد: در حال حاضر ۲۰ درصد مساحت کشور را بيابان تشکيل مي دهد و طبق بررسي هاي انجام شده، مي توان از برخي گونه هاي گياهي مانند جاتروفا علاوه بر توليد سوخت، براي جلوگيري از توسعه بيابان استفاده کرد. جاتروفا يک دانه روغني غيرخوراکي است که در خاک هاي شور و قليايي و آب وهواي خشک و کم آب بسيار مقاوم است و حتي تا ۶ ماه مي تواند بدون آب مقاومت داشته باشد.

اين گياه بومي کشور نيست و بايد بذر آن را به کشور وارد کرد. جاتروفا گياهي است که از قسمت هاي گوناگون آن محصولات مختلف به دست مي آيد. از دانه روغني آن مي توان سوخت توليد کرد، صمغ آن ماده اي است که حشرات را دور مي کند و پس از انجام عمليات روغن کشي، کنجاله آن هم به عنوان کود شيميايي مورد استفاده قرار مي گيرد. اين گياه در خاک هايي که در مناطق حاشيه اي قرار دارد و خاک هايي که غني نيست به راحتي کشت مي شود وتا ۵۰ سال محصول مي دهد. اين گياه از سال اول، شروع به بذردهي مي کند و در سال سوم ميزان محصول آن به بيشترين ميزان مي رسد در نتيجه مي توان از سال اول از آن روغن گرفت.

اعتمادي نوع سوخت توليد شده از گياه جاتروفا را بنزين و مشتقات گوناگون اعلام کرد و گفت: گليسيرين نيز يک محصول فرعي است که در فرآيند توليد سوخت از اين گياه به دست مي آيد. به گفته اعتمادي، هواپيماهاي جت نيروي هوايي مکزيک در سال جاري با سوخت اين گياه به پرواز درآمده است.وي درباره روش توليد سوخت از اين گياه اظهار داشت: هنگامي که دانه اين گياه کاشته مي شود و گياه به مرحله بذردهي مي رسد بذر آن حاوي ۳۰ تا ۴۰ درصد روغن است که اين روغن طي فرآيندهايي استخراج و به سوخت پاک تبديل مي شود.اعتمادي اضافه کرد: وزارت جهاد کشاورزي در جنگل ها و مراتع استان هرمزگان اين گياه را کشت داد و مطالعاتي که روي آن ها صورت گرفت نشان داد که جاتروفا با شرايط آب وهوايي کشور سازگار است.محقق اين طرح ملي با بيان اين که هر سوختي با پايه گياهي باشد، سوخت پاکي است گفت: ميزان کربن مونواکسيد سوخت به دست آمده از گياه جاتروفا ۴۰ تا ۵۰ درصد و ذرات معلق آن ۶۵ درصد کمتر از سوخت هاي پتروديزل است. همچنين اين سوخت گياهي ترکيبات آروماتيکي، گوگرد و سولفات ندارد.

اين کارشناس ارشد محيط زيست درباره نقش گياه جاتروفا براي بيابان زدايي در کشور اظهار داشت: با توجه به ريشه اي که اين گياه دارد مي تواند به خوبي ذرات خاک را به هم بچسباند و با چسبيده شدن ذرات خاک، دانه هاي شن و خاک تثبيت و از فرسايش خاک جلوگيري مي شود، همچنين بازمانده آن که به عنوان کود استفاده مي شود که با افزايش مواد مغذي خاک موجب اصلاح خاک مي شود.

با توجه به اين موضوع، هم اکنون پژوهشگاه صنعت نفت با توجه به شرايط آب وهوايي استان هاي خوزستان و هرمزگان، اين استان ها را مکان هاي مناسبي براي کشت گياه جاتروفا اعلام کرده است.