کنترل بيولوژيکي ضمن اين که سبب کاهش مصرف آفت کش ها و ارتقاء سطح بهداشت و سلامتي جامعه مي شود در درازمدت از ابتلا به برخي بيماري هاي صعب العلاج جلوگيري مي کند.رئيس بخش تحقيقات کنترل بيولوژيک موسسه تحقيقات گياه پزشکي کشور جلوگيري از خروج ارز و کاهش وابستگي به کشورهاي توليدکننده سموم، کاهش آلودگي هاي زيست محيطي سموم و مسائل بهداشتي آن و دسترسي به اهدافي مانند توسعه پايدار و توليد محصولات سالم و ارگانيک را از مزاياي استفاده از آفت کش هاي بيولوژيک در کشور بيان کرد و افزود:در حال حاضر با توجه به تحريم هاي تجاري، تکنولوژيکي و به ويژه بيوتکنولوژي تهيه Bacillus از کشورهاي توسعه يافته تقريبا غيرممکن است بنابراين تکيه بر دانش فني داخل و توسعه آن ضروري است.

وي ادامه داد: در حال حاضر عمليات تکثير و رهاسازي چندين عامل کنترل بيولوژيک ازجمله زنبور«تريکو گراما، براکون و کفشدوزک کريپت» در سطح وسيع( چند ده هزار هکتار) روي چند محصول کشاورزي در دست اجراست و از سال گذشته نيز تحقيق در زمينه کنترل بيولوژيک محصولات گل خانه اي شروع شده که نتايج آن تاکنون موفقيت آميز بوده است.

دکتر مرزبان با اشاره به اين که کنترل بيولوژيک پديده اي طبيعي است که هدف آن تنظيم جمعيت موجودات است گفت: در اين پديده از موجودات طبيعي براي نابودي عوامل خسارت زا به محصولات کشاورزي استفاده مي شود.

استفاده از اين تکنيک در بلندمدت، ارزان ترين و بهترين روش براي توليد محصولات ارگانيک و صادراتي محسوب مي شود.دکتر مرزبان اولويت دادن به محصولات گل خانه اي براي کاهش مصرف آفت کش ها و ارتقاء سطح بهداشت و سلامتي جامعه با جايگزيني روش هاي بيولوژيک و غيرشيميايي را از راهبردهاي کنترل بيولوژيک اعلام کرد و گفت: با جايگزيني روش هاي بيولوژيک و غيرشيميايي، سهم آلاينده هاي زيست محيطي مانند آفت کش ها در حوضه هاي آبريز مهم نظير حاشيه درياي خزر کاهش مي يابد. ضمن اين که تنوع در توليد عوامل بيولوژيک زنده قابل استفاده در محصولات کشاورزي وجود دارد و مي توان فرآورده هاي بيولوژيک جديد را براساس امکانات داخلي کشور و سازگار با شرايط کشور توليد کرد.

رئيس بخش تحقيقات کنترل بيولوژيک، موسسه تحقيقات گياه پزشکي کشور درباره تاريخچه استفاده از عوامل کنترل بيولوژيکي براي مهار آفات کشاورزي و روند رو به رشد آن در جهان تصريح کرد: اين شيوه داراي سابقه نسبتا طولاني در دنياست، به طوري که تقريبا ۱۰۰ سال پيش آفت شپشک استراليايي به همراه نهال مرکبات وارد ايران شد، در سال ۱۳۱۰ هجري شمسي هم ۴۰۰ کفشدوزک شکارگر از جنوب اروپا به ايران وارد شد که تنها ۱۵ عدد از آن ها زنده ماندند اما همين تعداد اندک هم توانست نتايج مطلوبي را در باغ هاي آلوده مرکبات به دنبال داشته باشد و اين اولين تجربه موفقيت آميز در زمينه آفات کشاورزي بود. وي اضافه کرد: هم چنين در سال ۴۸، يک نوع شپشک ابتدا در گيلان و سپس در اردبيل مشاهده شد که براي کنترل بيولوژيک اين آفت در سال ۵۴ يک نوع زنبور وارد کشور شد و با کارآيي مطلوب در شرايط طبيعي استان گيلان به طور دائم استقرار يافت.

دکتر مرزبان درباره روش هاي کنترل بيولوژيک خاطرنشان کرد: کنترل بيولوژيک آفات نباتي در ۳ مرحله کاربردي کنترل بيولوژيک کلاسيک، تکثير و رهاسازي دشمنان طبيعي و روش هاي حفاظت و حمايت از دشمنان طبيعي قابل انجام است. در مرحله کنترل بيولوژيک، دشمنان طبيعي وارد منطقه و در آن جا براي مهار آفات غيربومي و حتي بومي مستقر مي شوند. در مرحله دوم که تکثير و رهاسازي دشمنان طبيعي است جمعيت دشمنان طبيعي به طور انبوه تکثير و سپس به صورت دوره اي و يا استقرار منطقه اي در طبيعت رهاسازي مي شود و در حال حاضر عمليات تکثير و رهاسازي چندين عامل کنترل بيولوژيک ازجمله زنبور تريکوگراما، براکون و کفشدوزک کريپت در سطح وسيع روي چندين محصول در دست اجراست.

در مرحله سوم کنترل بيولوژيکي آفات سعي بر اين است که اثرات انساني به گونه اي تغيير داده شود تا دشمنان طبيعي بتوانند پتانسيل خود را براي مهار جمعيت آفات بروز دهند.نمونه موفق اين روش هم کنترل خسارت ساقه خوار نيشکر توسط زنبور «پارازتيوئيد» در مزارع نيشکر استان خوزستان است که از سال ۵۳ تاکنون با حفظ و حمايت از اين زنبورها، هيچ سمپاشي عليه آفت ساقه خوار نيشکر صورت نگرفته است که اين نمونه شاخصي براي صرفه جويي قابل توجه در هزينه مصرف سموم و هم چنين حفظ غناء اکولوژيک به شمار مي رود. وي اضافه کرد: کنترل بيولوژيک مي تواند با بهره برداري از غناي منابع ملي و منطقه اي دشمنان طبيعي آفات، عوامل بيماري زاي گياهي و علف هاي هرز، موجبات کاهش وابستگي به سموم شيميايي را در مسير توليد فراهم کند و به طور عملي مصرف آلاينده هاي خطرناک را کاهش دهد.