محققان ایرانی به فناوری ساخت دستگاه لقاح مصنوعی دست یافتند

پژوهشگران دانشگاه صنعتی امیرکبیر به فناوری ساخت دستگاه لقاح مصنوعی با نام سینا 101 دست یافتند.

هم اکنون در درمان برخی از انواع ناباروری ها،‌ با استفاده از امکانات آزمایشگاهی و زیر میکروسکوپ، لقاح مصنوعی تخمک انجام می شود که انتظار موفقیت در این مرحله بین80 تا90درصد و در مرحله کاشت در رحم مادر30 درصد است.
محققان دانشکده مکانیک دانشگاه صنعتی امیرکبیر در طرحی پژوهشی‌ به سرپرستی دکتر سید مهدی رضاعی موفق شدند با استفاده از ایجاد حس حرکت در مقیاس میکروسکوپی و کنترل از راه دور علاوه بر افزایش موفقیت در مرحله نخست، احتمال کاشت موفقیت آمیز جنین در رحم مادر را نیز به علت جلوگیری از تغییر شکل سلول در هنگام بارورسازی افزایش دهند.
دکتر سید مهدی رضاعی، استاد دانشگاه صنعتی امیرکبیر و رییس پژوهشکده فناوری های نو این دانشگاه، با اشاره به مقالات متعدد بین المللی از این تحقیق گفت: این نخستین بار در جهان است که موفق شدیم عملیات تزریق داخل سلولی را با پسخوراند (فیدبک) نیرو در مرحله نیمه صنعتی انجام دهیم؛ این در حالی است که در دیگر مراکز تحقیقاتی جهان، این فرآیند هنوز وارد مرحله نیمه صنعتی نشده است.
وی افزود: خوشبختانه طرح "سینا 101" هم اکنون در مرحله نیمه صنعتی به صورت مشترک با دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در حال پیشرفت است و مرحله آزمون این دستگاه با سلول انسانی سال آینده با همکاری این دانشگاه آغاز می شود.همچنین قرار است سه دستگاه برای مراکز ناباروری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ساخته و پس از کارآزمایی، ساخت دستگاه وارد مرحله صنعتی شود.
دکتر رضاعی مهمترین ویژگی این دستگاه را احساس برخورد سوزن با سلول در دست کاربر بیان کرد و گفت: ما نیروی برخورد را که بسیار جزیی (چند میلی نیوتن) است، در حد چند نیوتن بزرگ نمایی می کنیم، به این ترتیب کاربر می تواند کاملا لحظه برخورد سوزن با جدار تخمک را احساس کند و کنترل بیشتری داشته باشد. وی افزود: آزمایش های انجام شده روی خاویار ماهی بسیار موفقیت آمیز بوده است و ما امیدواریم با کمک دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و به کار گیری سینا 101 در سه مرکز ناباروری، موفقیت عملیات بارداری خارج از رحمی یا در اصطلاح آی وی اف را افزایش دهیم.
حامد غفاری، پژوهشگر طرح نیز با اشاره به آمار30درصدی موفقیت بارداری پس از کاشت جنین در رحم مادر گفت: علت این که70درصد جنین کاشته شده رشد نمی کند معلوم نیست اما از آنجا که هنگام بارورسازی تخمک به روش متداول،‌ تخمک با فشار سوزن تغییر شکل پیدا می کند،‌ این می تواند توجیهی برای این ناکامی این روش باشد. وی افزود: با استفاده از این دستگاه و ایجاد حس لامسه میکروسکوپی، کاربر می تواند با دقت بیشتری عمل لقاح مصنوعی را انجام دهد. به گفته پژوهشگران با این شیوه، امکان بررسی کیفیت سلول از نظر مقاومت غشای سلولی نیز فراهم می شود که می تواند برای تحقیقات آینده در زمینه افزایش میزان موفقیت لقاح مصنوعی موثر باشد.