گونههاي مقاوم به عوامل ضد قارچي در ضايعات دهاني بيماران ايدزي شناسايي شد
گونههاي مقاوم به عوامل ضد قارچي در ضايعات دهاني بيماران ايدزي شناسايي شد
پژوهشگران گروه قارچشناسي پزشكي دانشگاه تربيت مدرس با هدف درمان بهتر و جلوگيري از مصرف بيرويه دارو در بيماران ايدزي، طي تحقيقي موفق به شناسايي گونههاي مقاوم به داروي فلوکونازول در کانديدا آلبيکنسهاي بومي جدا شده از ضايعات دهاني افراد ايدزي با روشهاي فنوتيپي و مولکولي RT-PCR شدند. امروزه قارچهاي بيماريزاي فرصت طلب، جزء عفونتهاي تهديدکننده زندگي در بيماران با نقص سيستم ايمني هستند. بيماريهاي قارچي در بيماران ايدزي، اغلب به صورت کانديديازيس دهاني حلقي تظاهر مييابند و عوامل ايجادکننده آن از قارچهاي مخمري کانديدايي است که شايعترين آنها کانديدا آلبيکنس است.
کانديديازيس دهاني از عفونتهاي شايع در بيماران ايدزي است و از اولين يافتههاي باليني ويروس HIV است.احسان فرح بخش، کارشناس ارشد قارچ شناسي پزشكي دانشگاه تربيت مدرس، با اشاره به روشهاي موثر درمان اين عفونتها و مشکلات پيش رو اظهار کرد: درمان توسط عوامل ضد قارچي آزولي، به ويژه فلوکونازول، به عنوان راهکاري موثر در درمان عفونتهاي ناشي از مخمر کانديدا آلبيکنس معرفي ميشود؛ اما بروز مقاومتهاي دارويي، اين روش درمان را با مشکلات جدي روبهرو كرده است؛ لذا شناسايي گونههاي مقاوم به عوامل ضد قارچي جهت درمان کارآمد و جلوگيري از مصرف بي رويه داروها بسيار ضروري است.
وي در مورد هدف و مراحل مختلف اين طرح پژوهشي گفت: هدف از اين مطالعه، شناسايي گونههاي مقاوم به فلوکونازول در کانديدا آلبيکنسهاي بومي جداشده از ضايعات دهاني افراد ايدزي با روشهاي فنوتيپي و مولکولي RT-PCR با تاکيد بر دو ژن عامل مقاومت به داروي فلوکونازول (CDR2) و (ERG11) است. در اين مطالعه جهت تاييد نمونههاي مورد بررسي، ابتدا از کشت نمونهها بر روي محيط کروم آگار کانديدا، آزمايشهاي کلاميدوسپور و لوله زايا استفاده شد. با روش ديسک ديفيوژن ميزان حساسيت ايزولهها به فلوکونازول تعيين شد.فرح بخش خاطرنشان كرد: پس از استخراج RNA و تبديل آن به cDNA با پرايمرهاي اختصاصي ژنهاي CDR2 وERG11 واکنش RT-PCR انجام شد.
پس از انجام الکتروفورز محصول PCR، الگوي باندهاي حاصله با الگوي باندهاي حاصل از گونههاي استاندارد حساس و مقاوم به فلوکونازول بررسي، و جهت اندازه گيري ميزان بيان ژنERG11، نسبت اين ژن به House Keeping ACT1 توسط نرم افزار Uvitec Analyze محاسبه شد.وي تصريح كرد: با استفاده از روش ديسک ديفيوژن، 68.18 درصد نمونهها حساس، 7.58 درصد وابسته به دوز و 24.24 درصد مقاوم به فلوکونازول بودند. در تمامي روشهاي ژنوتيپي نقطه هدف (DNA يا RNA) از تغييرناپذيري بالايي برخوردارند، امروزه تکنيکهاي مولکولي به علت حساسيت بالا بسيار مورد توجه هستند، با بررسي نمونهها توسط روش RT-PCR، چهار ايزوله داراي بيان ژن CDR2 و شش ايزوله داراي بيان بيش از اندازه ژن ERG11 بودند.
فرح بخش ادامه داد: شيوع عفونتهاي کانديدايي و متعاقب آن درمان توسط عوامل ضد قارچي به خصوص ترکيبات آزولي و مقاومت نسبت به اين ترکيبات، ضرورت استفاده از روشهاي تعيين حساسيت دارويي را بيش از پيش آشکار كرده است. به هر حال، مطلوب آن است که از روشهاي فنوتيپي، مانند ديسک ديفيوژن که هزينه کمتري داشته، همراه با روشهاي ژنوتيپي مانند RT-PCR که امکان بررسي مکانيسمهاي مقاومت دارويي و ژنهاي دخيل در آن را ايجاد ميکند، استفاده شود. اين پژوهش با راهنمايي دكتر محمدحسين يادگاري، عضو هيات علمي دانشکده علوم پزشکي دانشگاه تربيت مدرس انجام شده است.