طرح کنترل بيولوژيك گياهان نيمه‌انگل در جنگل‌هاي ايلام و گرگان اجرا شد

طرح کنترل گياهان نيمه انگل با استفاده از ترکيبات بيولوژيک و صنعتي براي نخستين بار در كشور در جنگل‌هاي ايلام و گرگان عملياتي شد. دکتر محمدرضا کاوسي، عضو هيات علمي دانشگاه گرگان با اعلام اين خبر اظهار كرد: گياهان نيمه انگل با جذب آب و مواد معدني از گياه ميزبان، سبب ضعف فيزيولوژيکي، تغيير فرم تاج درختان، آسيب پذير شدن درختان در مقابل عوامل زنده نظير آفات و بيماري‌ها و غير زنده نظير شرايط نامناسب آب وهوايي، ريزگردها و... شده و در نهايت موجب مرگ درختان ميزبان مي‌شوند. وي با بيان اين‌که در ايران تاكنون، سه جنس و چهار گونه گياه نيمه انگل شناسايي شده است، افزود: گياه نيمه انگل لورانتوس (loranthus sp) در ايران دو گونه دارد كه به نام‌هاي موخور و چشم بلبلي معروفند و در مناطق رويشي زاگرس بيشتر به درختان پهن برگ بلوط، بادام، بنه، افرا کرکو خسارت وارد مي‌كنند. عضو هيات علمي دانشگاه گرگان خاطرنشان كرد: گياه نيمه انگل دارواش هم در جنگل‌هاي شمال کشور به درختان ممرز، کچف، لور، انجيلي، افرا هيرکاني وليک خسارت وارد مي‌کند كه تحقيقات در مورد کنترل آن در حال انجام است.

کاوسي اضافه کرد: گونه چهارم، ارس واش است که ميزبان اصلي آن گونه‌هاي سوزني برگ بوده و در ايران بيشتر در ارتفاعات فوقاني البرز در اطراف ارس ، موجب خسارت به درختان ارس مي‌شود.وي خاطرنشان کرد: براي کنترل اين گياهان نيمه انگل، تا کنون روش کاربردي وجود نداشته است و در سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخيزداري کشور از روش قديمي قطع مکانيکي استفاده شده كه متاسفانه تا كنون با صرف هزينه‌هاي زياد، نتواسته اين گياهان را کنترل كند.کاوسي تصريح کرد: پروژه‌اي تحت عنوان کنترل گياهان نيمه انگل در کشور، طي چهار سال ( 1389- 1386) توسط من و همکارانم براي مبارزه با گياهان نيمه انگل لورانتوس در جنگل‌هاي ايلام - منطقه گچان- و کنترل ارس واش در جنگل‌هاي استان گلستان - چهار باغ گرگان- با استفاده از ترکيبات بيولوژيک شامل جدايه‌هايي از باکتري جداسازي شده از گياه نيمه انگل در منطقه مورد تحقيق و ترکيبات صنعتي با هزينه شخصي انجام شده است.

اين متخصص پاتولوژي جنگل ادامه داد: ترکيبات مورد استفاده به روش اسپري موضعي روي دسته‌هاي گياه نيمه انگل در فصل رويش (بهار و تابستان) به کار رفت و پس از بررسي به عمل آمده و بازديدهاي مستمر، مشخص شد از بين تيمارهاي مورد استفاده از ترکيبات بيولوژيک، دو جدايه و از ترکيبات صنعتي فقط يک ترکيب با تاثير 90 تا 100 درصد موجب خشکيدگي گياهان نيمه انگل در همان سال رويشي و دوره رويشي بعدي شده است.عضو هيات علمي دانشگاه گرگان گفت: ترکيبات مورد استفاده، موجب خشک شدن گياه نيمه انگل و جوانه زني مجدد شاخه گياه ميزبان (بلوط، افرا کرکو و ارس) در محل غده‌هاي محل استقرار گياه نيمه انگل لورانتوس و ارس واش شده است.

وي خاطرنشان كرد: تمام ترکيبات مورد استفاده در کنترل گياه نيمه انگل از 15 تا 100 درصد مانع جوانه‌زني مجدد ارس واش در سال رويشي بعدي شدند، ولي يک ترکيب صنعتي در دو غلظت، بيشترين تاثير را در کنترل گياه نيمه انگل ارس واش داشته است. اين متخصص پاتولوژي جنگل در تشريح مزاياي روش‌هاي کنترل مورد استفاده در مبارزه با گياهان نيمه انگل لورانتوس و ارس واس گفت: از جمله اين مزايا مي‌توان به سهولت اجراي روش کنترل، صرفه جويي در زمان و هزينه نسبت به کنترل مکانيکي، تاثير اختصاصي روي گياه نيمه انگل و بدون تاثير به درختان ميزبان، استفاده براي کنترل در تمام مراحل رويشي ميزبان، عدم رويش مجدد گياه نيمه انگل در دوره رويش بعدي (تا فواصل نيم متر از محل استقرار گياه نيمه انگل) به دليل نفوذ در سيستم آوندي ميزبان اشاره کرد.کاوسي تصريح كرد: در صورت مهيا شدن شرايط، اين آمادگي را داريم كه با مشارکت همکاران پروژه و کارشناسان مناطق مورد اجرا براي کنترل گياهان نيمه انگل «موخور» و ارس واش که هم اکنون موجب خشکيدگي و خسارت شديد به درختان در جنگل‌هاي مناطق رويشي زاگرس و ارتفاعات فوقاني البرز مي‌شوند، اقدام كنيم.