ایران توانا

دکتر سهراب پور، قائم مقام بنياد ملي نخبگان با تشريح نتايج طرح آمارگيري از نخبگان گفت: در حال حاضر بخشي از نتايج اين طرح که مربوط به دارندگان مدال طلاي المپيادي است و حدود هزار نفر را شامل مي شود آماده شده است که آمارها نشان مي دهد از سال ۸۲ تاکنون از مجموع حدود هزار تن از دارندگان مدال طلاي المپيادها بيش از ۶۰درصد در داخل کشور مانده و ۴۰درصد به خارج از کشور مهاجرت کرده اند.وي با بيان آن که اين طرح وضعيت خروج نخبگان را در فاصله زماني سال ۶۵تا ۸۹ مورد بررسي قرار داده است، افزود: براساس آماري که از سوي باشگاه دانش پژوهان جوان، به سفارش بنياد ملي نخبگان انجام شده است، بررسي ها نشان مي دهد که از سال ۶۵تا ۸۲ تعداد برگزيدگان کنکور و المپيادي ها که به خارج از کشور مهاجرت کرده اند به مراتب بيش از کساني بوده که در داخل کشور مانده اند.

به طور نمونه و با استناد به بخشي از اين آمارها در مورد دارندگان مدال طلاي المپياد رياضي به عنوان اولين المپياد علمي کشور که از سال ۶۵آغاز شده است، در همان سال از مجموع برگزيدگان اين المپياد در کشور، ۳۳ درصد در داخل کشور ماندند و ۵۰درصد از کشور خارج شدند و وضعيت ۱۷درصد آنان نيز نامعلوم اعلام شده است. بررسي اين وضعيت درسال ۶۶ نيز نشان مي دهد که در اين سال تقريبا تمام نخبگان و برگزيدگان علمي از کشور خارج شده اند به نحوي که ۸۳ درصد در خارج حضور دارند.

در سال ۶۷ نيز ۳۶ درصد نخبگان در داخل کشور مانده و ۶۴ درصد خارج شده اند. از برگزيدگان سال ۶۸ نيز ۲۳ درصد در داخل کشور هستند و ۶۹ درصد به خارج از کشور مهاجرت کرده اند و وضعيت ۸ درصد مابقي نيز نامعلوم است. در سال ۷۴ نيز آمارها نشان مي دهد که ۴۴ درصد نخبگان در داخل و ۵۶ درصد آنان در خارج از کشور هستند. از برگزيدگان سال ۷۶ نيز ۲۸ درصد در داخل کشور و ۷۲ درصد خارج از کشور بوده اند.

اين روال تا سال ۸۲ ادامه دارد به نحوي که تا سال ۸۲ تعداد نخبگاني که در داخل کشور حضور دارند به مراتب کمتر از نخبگاني است که به خارج از کشور مهاجرت کرده اند. اما طبق آمارها اين شيب از سال ۸۳-۸۲ به بعد کاهش يافته است به نحوي که بر اساس بررسي هاي انجام شده در سال ۸۳ از مجموع دارندگان مدال طلا، ۶۰ درصد در داخل کشور و ۴۰ درصد در خارج از کشور بوده اند. از نخبگان سال ۸۴ نيز ۶۵ درصد در داخل و ۳۵ درصد خارج از کشور هستند، يا در سال ۸۵ حدود ۸۹ درصد در داخل کشور بوده و ۱۱ درصد به خارج از کشور مهاجرت کرده اند و از سال ۸۶ تا سال ۸۹ تقريبا همه دارندگان مدال طلاي المپيادها در داخل کشور به عنوان دانشجو مشغول به تحصيل هستند.

دکتر سهراب پور انجام اقداماتي از قبيل ارائه تسهيلات به نخبگان را از عوامل کاهش شيب خروج نخبگان از کشور عنوان مي کند و مي گويد: هم زمان با تأسيس بنياد ملي نخبگان از سال ۸۵ که به دنبال تأکيدات مقام معظم رهبري انجام شد، حمايت هاي مختلفي از جمله ارائه تسهيلات گوناگون به برگزيدگان کنکور و المپيادي ها ارائه شد به نحوي که هم اينک برگزيدگان المپيادها تحت پوشش بنياد ملي نخبگان هستند و ماهانه مبالغي را دريافت مي کنند. علاوه بر اين تسهيلاتي براي دوران خدمت سربازي و يا ارائه وام مسکن براي آنان در نظر گرفته شده است. از سوي ديگر تسهيلاتي نيز براي دوره هاي تحصيلات تکميلي در نظر گرفته شده به نحوي که شاگردان ممتاز دوره هاي کارشناسي و دانشجويان ممتاز دوره کارشناسي ارشد به ميزان ۱۰ درصد بدون کنکور مي توانند در مقاطع بالاتر تحصيل کنند.

وي اعطاي پژوهانه به دانشجويان دوره دکترا را نيز از ديگر تسهيلات ارائه شده به نخبگان عنوان کرد و افزود: خوشبختانه ارائه اين تسهيلات باعث شده است شاهد کاهش روند خروج نخبگان از کشور باشيم. اما به هر حال معتقديم که اين تسهيلات تا زماني که به طور کامل پاسخ گوي نياز نخبگان کشور باشد بايد افزايش پيدا کند.

عليرضا سليمي، عضو کميسيون آموزش و تحقيقات مجلس نيز با اشاره به آمارهاي منتشر شده از سوي صندوق بين المللي پول در سال گذشته گفت: بر اساس اين آمارها خروج نخبگان از کشور سالانه معادل خروج ۵۰ ميليارد دلار سرمايه از کشور است.

وي افزود: واقعيت اين است که ما با پديده خروج نخبگان از کشور مواجهيم و خروج اين افراد از کشور هم چنان ادامه دارد و اين نشان مي دهد اقدامات انجام شده براي جلوگيري از مهاجرت نخبگان به خارج از کشور کافي نبوده است.وي با بيان اين که حتي خروج يک نخبه براي کشور خسارت بار است، تصريح کرد: علاوه بر خسارت هاي مادي که به کشور وارد مي شود، عمق مسئله خسارت هاي معنوي است که بايد جلوي آن گرفته شود.

وي اضافه کرد: خروج نخبگان باعث ايجاد حالت غيرمتعادل در بافت نيروهاي انساني در کشورهاي مختلف مي شود علاوه بر اين امروز بررسي ها نشان مي دهد که با خروج نخبگان ژن هاي نخبگي نيز از کشور خارج مي شود و اين نکته بسيار مهمي است که بايد بدان توجه و براي جلوگيري از آن برنامه ريزي کرد. سليمي خاطرنشان کرد: ما بايد ساز و کارهايي را در داخل کشور تعريف کنيم که در نگه داشتن نخبگان در کشور و بازگشت آنان به صورت مشخص و برنامه ريزي شده موثر واقع شود. به گفته عضو کميسيون آموزش مجلس، بايد در بحث ايجاد فرصت هاي جديد براي حضور نخبگان در عرصه هاي مختلف نيز برنامه هاي خاص و ويژه اي را طراحي کنيم.

وي اضافه کرد: مجلس در سال گذشته با جديت موضوع خروج نخبگان را دنبال کرد و در همين زمينه کميته اي متشکل از مسئولان ذي ربط تشکيل شد. اين کميته در حال حاضر به ساز و کارهاي مهمي دست پيدا کرده است که از جمله آن ها مي توان به حمايت هاي معنوي، حمايت هاي مالي، مباحث مربوط به بازار کار و اشتغال براي نخبگان اشاره کرد. عضو کميسيون آموزش مجلس هم چنين از اعلام تصميمات کميته بررسي خروج نخبگان در آينده نزديک خبر داد.