با تلاش پژوهشگران دانشگاه تبريز محقق شد: حذف اكسيژن از آب تغذيه‌ ديگ‌هاي بخار با نانوذرات آنزيمي

پژوهشگران دانشگاه تبريز به کمک نانوذرات آنزيمي، روشي دوستدار محيط زيست و مقرون به‌صرفه براي حذف اكسيژن از آب تغذيه‌ ديگ‌هاي بخار معرفي کردند. دکتر افضل كريمي، عضو هيات علمي دانشگاه تبريز اظهار كرد: حذف اكسيژن از آب تغذيه‌ ديگ‌هاي بخار به دو روش فيزيکي و شيميايي انجام مي‌شود. از آن‌جا كه بحث سلامتي كاربر، محصول در تماس با بخار و آلودگي‌هاي زيست محيطي در دنياي پيشرفته‌ امروز، اهميت بسيار زيادي يافته ‌است، تمام صنايع در جهت كاهش آلودگي‌هاي زيست محيطي مي‌كوشند. وي افزود: بسياري از صنايع بدين منظور از مواد پرمصرفي نظير هيدرازين که به شدت سمي است و محدوده‌ دمايي عملكرد آن‌ها بالا است، استفاده مي‌کنند.

ما در اين پروژه به توليد نانوذرات آنزيمي سازگار با محيط زيست و كاربر پرداختيم. حذف آنزيمي اكسيژن محلول، هيچ‌يك از معايب مواد شيميايي را ندارد، به ‌طوري‌که در دماهاي پايين سرعت واكنش مناسب است، ذرات جامد ايجاد نمي‌شود، كار با آن آسان بوده و نياز به سرمايه‌گذاري اوليه‌ چنداني ندارد. مواد به كار رفته در اين روش ايمن و ساده بوده و محصول واكنش، ماده‌اي اكسيژن‌زدا است كه مي‌تواند ضعف كاركرد آنزيم‌ها در دماي بالا را جبران کند. به گفته‌ محقق اين پژوهش، اين طرح به سفارش وزارت صنايع و معادن(مركز حمايت از طرح‌هاي صنايع نوين) در مقياس نيمه صنعتي با موفقيت اجرا شده‌ است. کريمي در رابطه با جزييات اين پژوهش گفت: گلوكز طي اكسايش آنزيمي، اكسيژن محلول در آب را جذب كرده، گلوكونات و هيدروژن پر اكسيد توليد مي‌كند. در اين پژوهش، براي افزايش بارگذاري و عملكرد آنزيم در فرآيندهاي پيوسته، گلوكز اكسيداز بر بستر نانوحفره‌ دي اكسيد منگنز تثبيت شد. اين پايه، علاوه ‌بر ايجاد بستر مناسب جهت تثبيت آنزيم، به‌ عنوان كاتاليست تجزيه‌ هيدروژن پراكسيد، عمل كرده و زنجيره‌ اكسيژن‌زدايي را تكميل مي‌كند.

محصول فرعي واكنش، گلوکونات نيز به عنوان ماده‌ شيميايي اكسيژن‌زدا شناخته شده‌ است و چون به‌ همراه آب تغذيه وارد بويلر مي‌شود، در دماهاي بالا مي‌تواند مقادير باقي‌مانده‌ احتمالي اكسيژن را از آب حذف كند.وي تاكيد كرد: در اين طرح، بيو راكتور حذف اكسيژن محلول از آب به مقدار 100 ليتر بر دقيقه(آب تغذيه‌ ديگ بخار كوچك) بر اساس فناوري تثبيت آنزيم در بستر نانوحفره، طراحي و اجرا شده ‌است. به گفته‌ كريمي، اين طرح از نظر دوستداري محيط زيست و ايمني، موفق و از نظر اقتصادي با روش‌هاي مشابه شيميايي قابل مقايسه است.جزييات اين پژوهش که در قالب پايان‌نامه‌ كارشناسي ارشد مهندس فاطمه مهدي‌زاده با همکاري مهندس مصطفي آق‌بلاغي و مهندس طاهر رمه‌دوست با راهنمايي دکتر افضل کريمي انجام شده‌ در مجله‌ Desalination (جلد 275، صفحات 153-148، سال 2011) منتشر شده‌ است.